Göz kararı verilen üç karar

Kalite kararlarının çoğunun bir hesabı vardır ve bunlardan üçü neredeyse her zaman hesapsız verilir. İnsanlar dikkatsiz olduğu için değil — hesap yabancı geldiği, tahmin ise makul göründüğü için. Üçünün de doğru bir cevabı var ve üçü de göz kararı yapıldığında sessizce yanlış çıkıyor.

1. Kaç parça muayene edeyim? Alışılmış cevap bir orandır: partinin yüzde onu, ya da yirmi yuvarlak bir sayı olduğu için yirmi parça. İkisi de keyfî. Asıl belirleyici, taşımaya razı olduğunuz iki risktir: hangi kalite düzeyindeki parti kabul edilmeli (üretici tarafı) ve hangi düzeydeki reddedilmeli (tüketici tarafı). Bu ikisini sabitlerseniz örnek büyüklüğü ile kabul sayısı kendiliğinden çıkar — tahmin edilecek bir şey kalmaz.

Bir planın gerçekte ne yaptığını gösteren eğri işletim karakteristiğidir: altta gerçek kusurlu oranı, yanda partinin kabul edilme olasılığı. Her planın bir tanesi vardır — sizin uydurduğunuzun da. SenSight bu eğriyi çiziyor ve iki risk noktanızı üzerine işaretliyor. Genelde şaşırtan şey eğrinin ne kadar yumuşak olduğudur: katı hissettiren bir plan, kötü bir partiyi çoğu kişinin sandığından çok daha sık kabul eder.

Bilinmeye değer bir sayı da AOQL'dir — en kötü ortalama çıkan kalite. Reddedilen partiler tam muayene edilip düzeltiliyorsa müşteriye ulaşan kalitenin bir üst sınırı vardır ve AOQL o sınırdır. Bir örnekleme düzeninin tek dürüst özeti budur ve çoğu araç onu hiç göstermez.

2. Parçalar hangi aralığa düşüyor? Müşteriye kadar giden hata burada. Otuz ölçümünüz var, %95 güven aralığı hesaplıyorsunuz ve rapora "parçaların %99'u şu sınırlar arasında" diye yazıyorsunuz. Bunlar iki ayrı soru. Güven aralığı ortalama hakkındadır ve daha çok ölçtükçe daralır. Tolerans aralığı tek tek parçalar hakkındadır; daha çok veri onu daha kesin yapar ama pek daraltmaz — çünkü parçalar gerçekten o kadar değişkendir.

Fark ince değil. Tipik veride tolerans aralığı güven aralığından kat kat geniştir. Dar olanı vermek, sürecinizin tutamayacağı bir yayılım sözü vermektir.

İki uyarı. Alışılmış katsayı verinin kabaca normal olduğunu varsayar; çarpık ölçümlerde sınırları yanlış yere koyar, bu yüzden SenSight önce normalliği test edip söylüyor. Bir de dağılımın şekli hakkında hiçbir varsayım yapmayan bir alternatif var — ama bedava değil: en küçük ve en büyük değerle %95 güvende %99'u kapsamak birkaç yüz ölçüm ister. Panel kaç ölçüm gerektiğini yazıyor ki varsayımın size ne kazandırdığını görebilesiniz.

3. Yenisi eskisiyle aynı mı? Yeni tedarikçi, yeni tezgâh, yeni operatör. t-testi çalıştırıyorsunuz, p değeri 0,4 çıkıyor ve rapora "anlamlı fark yok — ikisi eşdeğer" diye geçiyor. Bu çıkarım geçersizdir ve muhtemelen imalattaki en pahalı istatistik hatasıdır.

Büyük p değeri, testin farkı gösteremediği anlamına gelir. Bu, gerçekten fark yokken de olur — altı parça ölçtüğünüz ve testin farkı görecek gücü olmadığı zaman da. Kanıtın yokluğu, yokluğun kanıtı sanılıyor.

İki şeyin aynı olduğunu göstermek kendi testini ister; ayrıca verinin size veremeyeceği bir şeyi de ister: ne kadar farkın önemsiz sayılacağının beyanını. O sınır bir mühendislik kararıdır. Çekme dayanımında 2 MPa önemsiz olabilir; güvenlik açısından kritik bir ölçüde olmayabilir. Sınırı söyledikten sonra iki tek-taraflı test yordamı (TOST) doğru soruyu sorar: fark sizin sınırınızın içinde kalıyor mu?

Sonucu okumanın en açık yolu p değeri değil aralıktır. Fark için hesaplanan aralığın tamamı ±sınırın içindeyse ikisi eşdeğerdir. Tamamı dışındaysa gerçekten farklıdır. Aralık sınırı kesiyorsa dürüst cevap iki yönde de bir şey söylenemeyeceğidir — ki bu genelde daha fazla ölçüm gerektiği anlamına gelir, farklı bir sonuç değil. SenSight üç hükmü de ayrı ayrı yazıyor, çünkü insanların atladığı tam da o üçüncüsü.