آزمون t (آیا دو گروه واقعاً متفاوت‌اند؟)

وقتی دو گروه دارید (دو ماشین، دو شیفت، پیش و پس از یک تغییر) و می‌خواهید بدانید میانگین‌شان واقعاً متفاوت است — نه از بخت — از آزمون t استفاده می‌شود.

یک مقدار p برمی‌گرداند:

• p < ۰٫۰۵ ← تفاوت از نظر آماری معنادار (واقعی) است
• p ≥ ۰٫۰۵ ← شواهد کافی نیست؛ فاصله می‌تواند نویز تصادفی باشد

وقتی دو ستون همان اقلام‌اند که دو بار اندازه‌گیری شده‌اند (مثلاً هر قطعه پیش و پس)، نسخه جفتی را به کار ببرید. برای دو گروه مستقل نسخه معمول (ولش). برای ۳ گروه یا بیشتر از ANOVA استفاده کنید.